Аднапалярнаму сьвету прыходзіць канец?
“Злучаныя Штаты вырасьцілі Доктара Франкенштайна, які іх і паглоціць” – піша пра Кітай Клайд Прэстовіц, былы супрацоўнік гандлёвага дапартамэнту адміністрацыі Рэйгана, у сваёй кнізе “Тры мільярды новых капіталістаў: Вялікі зрух багацьця і моцы на Ўсход”.
Сёньня Хіна (так раней беларусы называлі Кітай) прадукуе дзьве трэція ўсіх ксэраксаў, абутку, цацак і мікрахвалёвак, палову DVD-прайгравальнікаў і настольных кампутараў, лічбавых фотаздымачоў. 30 адсоткаў электронных тавараў экспартуе Кітай.
Індыя запозна кінула індустрыяльны выклік Кітаю, але захапіла рынкі праграмнага абсталяваньня, інфармацыйных тэхналёгіяў і мэдыцыны. Галоўны актыў Індыі – гэта шматлікасьць недарагой, але высока адукаванай, таленавітай англамоўнай працоўнай сілы. Многія атрымлівалі высокага роўню адукацыю за мяжой.
Але Індыя не выклікае такога вялікага страху ў Захаду, як Кітай. Бо Індыя – гэта дэмакратыя, а Кітай – занадта непрадказальная краіна, якая афіцыйна яшчэ зьяўляецца камуністычнай.
Журналіст Тэд Фішман закранае аналягічныя тэмы ў сваёй кнізе “Карпарацыя Кітай: як уздым новай звышдзяржавы кідае выклік Амэрыцы і сьвету”.
Нічога, Фішман перакананы, ня спыне кітайскі наступ, бо Кітай ужо выбудоўвае “крытычныя масы кампаніяў, што каталізуюць крэатыўны фэрмэнт, які вядзе да хуткіх інавацыяў”. Фішман прадбачыць рост канкурэнцыі ЗША і Кітаю: “Гэта павольнае мераньне сіламі, але яно ідзе”.
Падрабязна абедзьве кнігі аналізуе Робэрт Скідэльскі ў артыкуле “Кітайская сьцень”, надрукаваны ў кастрычніцкім нумары “New York Review of Books”.
